Blijf jij trouw aan een oud script dat niet meer bij je past?
Er zijn dingen die ik vandaag helemaal anders aanpak dan twintig jaar geleden. Gelukkig maar. Ik ben veranderd, mijn leven is veranderd en wat ik nodig heb ook.
En toch merk ik dat sommige oude overtuigingen hardnekkig blijven terugkomen. Alsof een vroegere versie van mezelf af en toe nog even beslist wat ik moet doen.
Sommige patronen zijn als een oude jas. Je trekt hem aan zonder erbij na te denken. Hij voelt vertrouwd en ooit paste hij perfect. Maar intussen knelt hij. Hij geeft je minder bewegingsruimte en past niet meer bij wie je vandaag bent. Toch blijft hij aan de kapstok hangen, klaar om opnieuw aangetrokken te worden.
Oude patronen zijn snel.
Je neemt je voor om beter je grenzen te bewaken. Maar zodra iemand iets vraagt, zeg je alweer: “Ja hoor, ik regel het wel.”
Je wilt meer verantwoordelijkheid bij je team leggen. Maar wanneer iemand twijfelt, neem je het werk toch weer over.
Je weet dat je een moeilijk gesprek moet voeren. Toch stel je het uit, in de hoop dat het probleem zichzelf oplost. (Spoiler: meestal gebeurt dat niet.)
Op zulke momenten volgen we vaak een oud script:
• Ik moet dit zelf kunnen.
• Ik mag niemand teleurstellen.
• Als ik nee zeg, vinden mensen mij lastig.
• Als ik de controle loslaat, loopt het fout.
• Eerst moet al het werk klaar zijn, daarna mag ik rusten.
Wat ooit hielp, kan vandaag hinderen.
Oude patronen ontstaan niet zomaar. Misschien kreeg je vroeger waardering omdat je altijd klaarstond. Misschien leerde je dat hard werken de beste manier was om vooruit te komen. Of misschien vermeed je conflicten om de sfeer goed te houden.
Zo’n patroon kan je lange tijd geholpen hebben. Maar wat ooit een kracht was, kan later een valkuil worden.
Altijd klaarstaan wordt jezelf voorbijlopen.
Verantwoordelijkheid nemen wordt alles zelf doen.
De vrede bewaren wordt moeilijke gesprekken vermijden.
Sterk zijn wordt geen hulp meer durven vragen.
Stel jezelf daarom regelmatig de vraag: ‘Helpt dit patroon mij vandaag nog, of belemmert het mij?’
“Zo ben ik nu eenmaal” “Ik kan moeilijk nee zeggen.”
“Ik doe nu eenmaal graag alles zelf.” “Ik ben gewoon perfectionistisch.”
Het klinkt als zelfkennis. Maar soms is het een oude gewoonte die zich heel overtuigend heeft vermomd als persoonlijkheid.
Persoonlijk leiderschap betekent dat je onderzoekt of je reactie nog past bij wie je vandaag bent. Je hoeft daarvoor niet meteen je hele leven te verbouwen.
Begin klein:
• Herken een situatie waarin je telkens hetzelfde doet.
• Benoem de overtuiging achter je gedrag.
• Vraag jezelf af wat dit patroon je vandaag kost.
• Kies één andere reactie.
Zeg bijvoorbeeld niet automatisch ja, maar: “Ik bekijk even of dit past en kom erop terug.”
Neem een probleem niet meteen over, maar vraag: “Wat heb je zelf al geprobeerd?”
En blijf niet rondlopen met frustratie, maar plan het gesprek dat je al te lang uitstelt.
Veranderen betekent niet dat je je verleden moet afwijzen. Je mag erkennen dat een patroon je ooit geholpen heeft én beslissen dat je het vandaag niet meer nodig hebt.
Misschien heeft die oude jas je jarenlang warm gehouden. Maar als hij intussen knelt, mag je hem ook gewoon aan de kapstok laten hangen.